مخصوصى پس دهد - مثلا مقدارى طلاى نساخته به أو قرض بدهد وشرط كند كه ساخته پس بگيرد - بازهم ربا وحرام مى باشد ، ولى اگر بدون اين كه شرط كند خود بدهكار زيادتر از آن چه قرض كرده پس بدهد ، اشكال ندارد ، بلكه مستحب است . مسأله 2336 - ربا دادن مثل ربا گرفتن حرام است ، وأقوى اين است كه كسى كه قرض ربوى گرفته مالك مى شود هر چند أحوط عدم تصرف در آن است . مسأله 2337 - اگر گندم يا چيزى مانند آن را به قرض ربوى بگيرد وبا آن زراعت كند ، أقوى اين است كه حاصلى كه به دست مى آيد مالك مى شود ، ولى أحوط عدم تصرف در آن است . مسأله 2338 - اگر لباسى را بخرد وثمن آن را از مالي كه به قرض ربوى گرفته ، يا از مال حلالى كه مخلوط با آن مال است به صاحب لباس بدهد ، پوشيدن آن لباس ونماز خواندن با آن اشكال ندارد ، وهمچنين است اگر به فروشنده بگويد كه : ( اين لباس را با اين مال مى خرم ) هر چند أحوط آن است كه آن لباس را استعمال نكند . مسأله 2339 - اگر انسان مقدارى پول به كسى بدهد كه در شهر ديگر از طرف أو كمتر بگيرد اشكال ندارد ، واين را صرف برأت مى گويند . مسأله 2340 - اگر مقدارى پول به كسى قرض بدهد كه بعد از چند روز در شهر ديگر زيادتر بگيرد - مثلا نهصد ونود تومان بدهد كه بعد از ده روز در شهر ديگر هزار تومان بگيرد - ربا وحرام است ، ولى اگر كسى كه زيادى را مى گيرد ، در مقابل زيادى جنس بدهد يا عملي انجام دهد ، اشكال ندارد . مسأله 2341 - اگر كسى از ديگرى طلبي دارد كه از جنس طلا ونقره يا كشيمنى وپيمانه اى نيست مى تواند آن را به شخص بدهكار يا ديگرى به كمتر فروخته ووجه آن را نقد بگيرد ، ولى اگر طلب اسكناس باشد فروختن آن به كمتر در صورتي كه ثمن هم از جنس همان اسكناس باشد ، محل اشكال است ، ودر صورتي كه از غير آن جنس باشد ، مثل فروش اسكناس إيراني به دولار اشكال ندارد ، وهمچنين طلبي را كه از شخص بدهكار دارد مى تواند مبلغى از آن را كسر كند وما بقي را نقد بگيرد .